Kennisfestival Democratie & Burgerschap
Op 24 september kwamen in de Prodentfabriek in Amersfoort 350 bibliotheekcollega’s samen voor het Kennisfestival Democratie & Burgerschap. Na de opening van Bernard Fransen zette dagvoorzitter Dymphie Braun de toon, en hield Willeke Slingerland de zaal een spiegel voor: de bibliotheek als kanarie van de democratie, en de oproep om juist de stemmen op te zoeken die je liever niet hoort. In de deelsessies werd volop meegedaan, gepraat en uitgewisseld, en we hoorden veel enthousiaste reacties.
In deze “digitale goodiebag” vind je alles om nog eens terug te bladeren, te luisteren en te verdiepen. Van presentaties tot foto’s, de aftermovie en het magazine met interviews dat je op de dag zelf meekreeg. Laat je opnieuw inspireren – of neem rustig mee wat je gemist hebt.
Keynote: De rol van de bieb in het beschermen van de democratie
Willeke Slingerland zette in haar keynote de toon met een ongemakkelijke boodschap: democratie is geen meerderheidsregel en geen harmonieproject. Zonder rechtsstaat, onafhankelijke media en wetenschap staat ze op wankele benen, en autoritaire bewegingen beginnen niet voor niets bij het aanpakken van kennis en informatie. Wie de informatie heeft, heeft de macht. Daarom noemde ze bibliotheken de kanarie van de democratie: zij merken als eerste hoe het ervoor staat.
Tegelijk hield ze de zaal een spiegel voor. We zitten allemaal in onze eigen bubbel, en een flink deel van Nederland heeft nauwelijks een netwerk. Haar oproep: zoek de stemmen op die je niet hoort, en realiseer je dat kleine keuzes in programma en collectie elke dag effect hebben. Democratie wordt niet uitgevonden in het comfort, maar in het ongemak: blijven praten als je tegengesproken wordt, blijven luisteren als je liever wegkijkt, en blijven handelen als de mechanismen afhaken.
Beelden die de dag vangen
De foto’s geven een mooie indruk van de sfeer van het Kennisfestival: ontmoetingen, gesprekken, concentratie, plezier en nieuwsgierigheid. Van volle zalen en verdiepende sessies tot spontane momenten tussendoor.
Blader door de beelden en haal de energie van de dag nog eens terug. Misschien zie je jezelf, een collega of een gesprek dat bleef hangen. Want ook in deze momenten zie je waar het festival om draaide: samen leren, delen en vooruitkijken.
Magazine: Kennisfestival Democratie & Burgerschap
Tijdens het Kennisfestival Democratie & Burgerschap op 24 september is dit magazine uitgedeeld aan alle bezoekers. Was je er niet bij, of wil je alles nog eens rustig teruglezen?
In dit magazine lees je onder meer over de rol van de bibliotheek als woonkamer van de democratie, hoe je met Issue Wrestling een alternatieve vorm van debat organiseert, en hoe talentkaarten kinderen helpen hun eigen kracht te ontdekken. Met interviews, praktische tips en natuurlijk een bingokaart en woordzoeker om zelf mee aan de slag te gaan.
Podcast-tip uit het magazine
Deelsessies
Hier vind je een terugblik op een aantal deelsessies en de bijbehorende presentaties. Lees de inhoud rustig na en bespreek ze in jouw organisatie!
Hoe wordt neutraliteit ingevuld in de bibliotheek?Hoe wordt neutraliteit ingevuld in de bibliotheek?
Cultureel antropoloog Jamea Kofi (Radboud Universiteit) deelde inzichten uit het ILIT-onderzoek naar bibliotheken als sociale infrastructuur. Begrippen als 'third place' en neutraliteit klinken helder, maar leggen in de praktijk juist wrijving bloot. Een echte third place is een plek waar geen enkele groep of idee de boventoon voert.
Een uitspraak die bleef hangen: ``Is het überhaupt realistisch om neutraal of drempelloos te zijn als bibliotheek?`` In plaats van ``we moeten neutraal zijn want er is polarisatie`` bleek de vraag naar de bron van die polarisatie relevanter. Daar komt binnenkort onderzoek naar. De discussie was eerlijk: deelnemers gaven toe nog volop zoekende te zijn naar hun eigen rol hierin.
Sapa Punja? Van wie is het?Sapa Punja? Van wie is het?
Thijs van Beusekom en Marieke Meijer (Wereldlab), Lolita Kapel (Stichting Hubungan Hatert Nijmegen) en Pim van Dijk (Bibliotheek Gelderland Zuid) vertelden hoe hun samenwerking met de Molukse gemeenschap in Nijmegen een groot succes werd. De zaal zat vol en er werden veel vragen gesteld.
Wil je een relatie opbouwen met een gemeenschap, dan sluit je aan bij hun activiteiten, ook bij dansfeesten. Lolita legde uit waarom dat zo veel betekent: ``Onze verhalen zijn eigenlijk aan het verdwijnen.``
Een inzicht om mee te nemen: als bibliotheek heb je een machtspositie. Gebruik die om kansen te geven aan bezoekers en hun verhalen te delen, en wees je daarvan bewust.
Presentaties
Met 18 verschillende deelsessie in één dag begrijpen we dat je niet alles hebt kunnen bezoeken. Een aantal presentaties mogen we met jullie delen. Bekijk ze hier en laat je inspireren. Óf gebruik het als naslagwerk.
De rol van de bieb in het beschermen van de democratie
Inclusieve crisismarketing
De bieb: de plek waar je het oneens kunt zijn
Landelijke visie op burgerschap en democratie in de bibliotheek
Willeke Slingerland
Thamar Kempees
Merel Talbi
Marjolein Oomes
Europe Direct – Lerend netwerk
Bibliotheek Kennemerwaard en Stadkamer Zwolle zijn voor de komende vijf jaar officieel Europe Directs. Vanuit die rol bouwen zij de komende vijf jaar aan een lerend netwerk van bibliotheekmedewerkers, rondom de vraag: hoe geef je als bibliotheek concreet vorm aan de opdracht om democratische vaardigheden van mensen te versterken?
Het Kennisfestival was het startpunt. Wil jij meedenken over de opzet van het netwerk en aangesloten blijven via updates, een fysieke bijeenkomst of online sessies? Meld je dan aan.