Alle deelsessies
Ontdek de deelsessies
Een kennisfestival staat of valt met de mensen die er iets te vertellen hebben. Dit jaar brengen we sprekers samen die niet komen met kant-en-klare antwoorden, maar met eerlijke verhalen, concrete ervaringen en vragen die blijven hangen.
Verdiep je in de rol van de bibliotheek als brave space. Leer hoe je samenwerkt met gemeenschappen in jouw stad of wijk. Ontdek nieuwe vormen van programmering rond burgerschap en democratie. En ga in gesprek met vakgenoten die tegen dezelfde vragen aanlopen als jij.
Bekijk hieronder welke sessies er op 24 september plaatsvinden en stel je eigen dag samen.
Vanaf 8 september kun je je inschrijven voor een deelsessie. Kies de sessie die past bij jouw interesse, doe mee, stel vragen en wissel uit met collega’s. Iedereen die een ticket heeft gekocht ontvangt een persoonlijke mail waarmee ingeschreven kan worden voor een deelsessie.
Keynote: De rol van de bieb in het beschermen van de democratie
Door: Willeke Slingerland
Sessietype: Luisteren
Willeke Slingerland (Hogeschool Utrecht) neemt je mee in haar onderzoek naar de samenhang tussen sociale cohesie, democratie en de rechtsstaat. Ze laat zien dat polarisatie niet per se erg of eng is. Mensen mogen best anders denken, zolang ze maar naar elkaar blijven luisteren en zich houden aan een paar basisregels over hoe je met elkaar omgaat.
In haar keynote gaat ze in op de rol die de bibliotheek kan spelen in het beschermen van de democratie. Als woonkamer waar verschillende netwerken samenkomen. Als plek waar meningen mogen schuren, zolang er ook naar elkaar geluisterd wordt.
Sapa Punja? Van wie is het? – Hoe een kleine samenwerking groot werd
Gespreksleider: Thijs van Beusekom
Sprekers: Lolita Kapel, Pim van Dijk & Marieke Meijer
Sessietype: Uitwisselen
Hoe geef je als organisatie écht invulling aan samenwerking met een gemeenschap? En wat betekent het als je de uitkomst van tevoren niet weet?
Lolita Kapel (Stichting Hubungan Hatert Nijmegen), Marieke Meijer (Wereldlab) en Pim van Dijk (OBGZ) nemen je mee in hun samenwerking rondom de expositie “Hubungan – 60 jaar Molukkers in Hatert”. Van het eerste gesprek tot en met de, zo juist geopende, tweede tentoonstellingen. Van de bieb als katalysator tot het moment waarop er losgelaten moet worden.
Na deze sessie ga je naar huis met een eerlijk beeld van wat samenwerking met een gemeenschap écht vraagt en met concrete handvatten om dat in jouw eigen organisatie te doen.
Vrijheidscollege
Door: Pim Lammers
Sessietype: Luisteren
Hoe blijf je jezelf in een wereld die dat niet altijd toejuicht?
Schrijver Pim Lammers geeft een Vrijheidscollege over de vrijheid om jezelf te zijn. In zijn boeken verstopt hij altijd dezelfde boodschap: wat andere mensen ook zeggen of denken, je mag altijd jezelf zijn. Maar die boodschap is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Dat maakt hem in de ogen van sommigen een activist, soms als compliment, soms als verwijt.
In dit college gaat Pim in op de vraag of hij zichzelf als activist ziet en hoe het is om te blijven schrijven in een wereld waarin haat toeneemt. Zijn antwoord is even eenvoudig als strijdvaardig: hoe harder de wereld roept dat je niet jezelf mag zijn, hoe meer je juist jezelf moet zijn.
Na deze sessie ga je naar huis met inzicht in hoe verhalen en literatuur kunnen bijdragen aan vrijheid, herkenning en zelfacceptatie. En de moed om authentiek te blijven, ook als daar weerstand op komt.
BKB’s ultrakorte campagnetraining
Door: Bianca Pander, Rutger Tiesma & Selma Hamouda
Sessietype: Ervaren
Hoe zorg je dat jouw boodschap niet alleen gehoord wordt, maar mensen ook écht in beweging brengt?
Bianca Pander, Rutger Tiesma en Selma Hamouda van BKB, Het Campagnebureau geven een ultrakorte maar krachtige campagnetraining. Want elke campagne, groot of klein, drijft op dezelfde basisingrediënten. In deze sessie leer je welke dat zijn en hoe je ze praktisch inzet: van een scherp verhaal ontwikkelen en media-aandacht genereren tot draagvlak creëren en een campagne vertalen naar concrete acties en middelen. Tot en met een protestbord.
Na deze sessie ga je naar huis met een scherp verhaal én de stappen om mensen in beweging te brengen of je nu een programma, een samenwerking of een campagne wil opzetten.
Democratie Fitness
Door: Georgina van Dijk & Pim Bastian
Sessietype: Ervaren
Wist je dat democratie een vaardigheid is die je kunt trainen?
Tijdens deze sessie nemen we je mee in Democratie Fitness: een energiek en internationaal bewezen programma uit Denemarken dat steeds meer bibliotheken en organisaties wereldwijd inspireert. Democratie is namelijk niet alleen een groot politiek systeem waarin we af en toe stemmen. Het gaat over hoe we samenleven en samen besluiten nemen. In de wijk, binnen een gezin, in een team. Elke dag, de hele dag.
In deze workshop train je twee democratische spieren zelf: de spier van onenigheid, want meningsverschillen maken ons wijzer over elkaar — en de spier van mobilisatie — want een democratie vraagt om gemeenschapszin. Je ervaart hoe de methodiek werkt én ontdekt hoe je die direct inzet in jouw eigen bibliotheekprogrammering.
Inclusieve crisismarketing
Door: Thamar Kempees
Sessietype: Ervaren
Durf jij positie te kiezen in je communicatie, ook als de mailbox ontploft en de politiek meekijkt?
Thamar Kempees gelooft niet in neutraliteit. Want wanneer een publieke instelling probeert iedereen te vriend te houden, worden de groepen die al minder gehoord worden vaak als eerste over het hoofd gezien. Echte inclusiviteit vraagt om duidelijke keuzes, ook als die weerstand oproepen.
In deze interactieve workshop laat ze de theorie achterwege en ga je direct over op actie. Je ontwerpt een campagne rondom een maatschappelijk thema en wordt vervolgens geconfronteerd met een live crisissimulatie: boze reacties, politieke druk. Hoe reageer je vanuit je principes in plaats van uit angst?
Van talent naar tof programma
Door: Elisabeth Slager & Ayesha Visser
Sessietype: Uitwisselen
Elisabeth Slager en Ayesha Visser (dbieb Leeuwarden) laten zien hoe talentontwikkeling een krachtige basis kan zijn voor jeugdprogrammering rondom burgerschap. Want talent gaat niet over uitblinken, het gaat over activiteiten die vanzelf gaan en voldoening geven. En elk kind heeft er één. Aan de hand van de visie van Luk Dewulf en een toolbox vol mogelijkheden nemen ze je mee in hoe je kinderen bewust kunt maken van hun eigen talenten. Ze lichten een co-creatie met kinderen rondom burgerschap uit de praktijk toe — het Ministerie van Oplossingen — en sluiten af met een korte actieve sessie waarin je zelf ervaart hoe zij kinderen laten kennismaken met hun talenten.
Vagebond wandeling
Door: Bernard Kregting
Sessietype: Ervaren
Wanneer zag of sprak jij voor het laatst iemand die dak- of thuisloos was en wat dacht je toen?
Bernard Kregting (Vagebond) neemt je mee de binnenstad van Amersfoort in. Niet als toerist, maar door de ogen van mensen die vaak niet worden gehoord. Tijdens deze wandeling van 45 tot 60 minuten staan deelnemers stil bij thema’s als dak- en thuisloosheid, bestaanszekerheid, uitsluiting en burgerschap, verbonden aan de plekken waar die thema’s dagelijks zichtbaar zijn.
Persoonlijke verhalen worden gekoppeld aan maatschappelijke vraagstukken. Want hoe hangen beleid, publieke ruimte en menselijke waardigheid met elkaar samen? En wat is jouw rol daarin als burger, professional of beleidsmaker?
Hoe positioneer je burgerschap in de bibliotheek?
Gesprekleidster: Anne van den Dool
Sprekers: Martje van Nes, Doeko Pinxt, Eugène van Loo & Arjen Nijboer
Sessietype: Luisteren
In dit panelgesprek onder leiding van Anne van den Dool gaan vier bibliotheekprofessionals die vraag niet uit de weg. Martje van Nes (Bibliotheek Schiedam), Doeko Pinxt (de Zoomerij), Eugène van Loo (SCHUNCK) en Arjen Nijboer (dbieb) delen hoe zij burgerschap programmatisch, ruimtelijk en organisatorisch vormgeven en waar zij tegen grenzen aanlopen.
Want de maatschappelijke opdracht van de bibliotheek is breed. Maar de keuzes die je daarin maakt zijn dat niet. Voor wie ben je er? Wat reken je tot je werk? En welke positie neem je in het lokale democratische veld?
De school weigert de collectie, en nu?
Door: Ingrid van Osch
Gastsprekers: Esther Erdtsieck-Blaaser, Arjanne Mastenborek & Janneke Stegeman
Sessietype: Uitwisselen
Het gebeurt vaker dan je denkt. Scholen maken bezwaar tegen titels, medewerkers schuiven boeken stilletjes door de shredder of weigeren ze van tevoren al. Vaak gaat het om boeken met een emancipatoire grondslag, over genderidentiteit, inclusie of diversiteit. Soms vanuit religieuze overwegingen. Soms gewoon omdat het ongemakkelijk voelt.
In dit interactieve panelgesprek hoor je hoe anderen omgaan met dit soort situaties en welke woorden zij kiezen als publieke waarden botsen. De sessie wordt begeleid door Ingrid van Osch en sluit aan op de vragen die de documentaire The Librarians oproept over boekcensuur en de vrijheid van collectievorming.
Democratische code in de praktijk
Door: Bram Eidhof
Gastspreker: Ria Dijkstra
Sessietype: Uitwisselen
Hoe geef je democratie handen en voeten in jouw bibliotheek en wat doe je als het spannend wordt?
Bram Eidhof (Stichting Voor Democratie) ontwikkelde samen met bibliotheken en POI-adviseurs de Democratische Code: een praktisch instrument dat bibliotheken helpt democratisch weerbaarder én moediger te worden. In deze workshop laat hij aan de hand van concrete casussen, waaronder die van Bibliotheek De Groene Venen, zien hoe de code werkt in de praktijk. Daarna ga je zelf aan de slag met een casus uit jouw eigen bibliotheek.
De bibliotheek als werkplaats van democratie: AI en het uitdaagrecht in de praktijk
Door: Marcel de Vries & Ruth Lewis
Sessietype: Uitwisselen
Wist je dat inwoners sinds 2025 publieke taken van de gemeente kunnen overnemen? Dat heet het uitdaagrecht. Maar het opstellen van een initiatiefvoorstel is ingewikkeld. Wat als AI die drempel kan verlagen?
Marcel de Vries en Ruth Lewis laten via een interactieve demonstratie zien hoe AI bewoners kan ondersteunen bij het formuleren van een voorstel en wat de bibliotheek daarin kan betekenen. Claartje Brons (ministerie van BZK) schuift aan vanuit het beleid.
Hoe wordt neutraliteit ingevuld in de bibliotheek
Door: Jamea Kofi
Sessietype: Luisteren
Wat betekent het om een openbare plek te zijn? En kan de bibliotheek, en haar medewerkers, eigenlijk neutraal zijn?
Jamea Kofi (Radboud Universiteit) doet etnografisch onderzoek naar openbare bibliotheken als sociale infrastructuur. In deze sessie deelt ze inzichten uit het onderzoeksproject ILIT en bespreekt ze de concepten ’third place’ en neutraliteit. Begrippen die veel worden gebruikt in de bibliotheekwereld, maar in de praktijk meer tegenstrijdigheden kennen dan je denkt.
Na een korte toelichting gaat Jamea met de zaal in gesprek. Want wat betekenen deze begrippen eigenlijk voor jou en jouw bibliotheek?
Kijk. Denk. Praat
Door: VTS
Sessietype: Ervaren
Wanneer keek jij voor het laatst écht samen met iemand naar een beeld, zonder direct op zoek te gaan naar het juiste antwoord?
Stichting VTS Nederland neemt je mee langs kunstbeelden en voert daarover een gesprek zonder debat of discussie — maar samen onderzoeken. Met een paar eenvoudige vragen ontdek je hoe goed kijken en aandachtig luisteren leiden tot nieuwe inzichten en wederzijds begrip. Verschillende perspectieven krijgen de ruimte, zonder dat één antwoord centraal staat.
Handleiding gezocht
Door: Dymphie Braun
Sessietype: Ervaren
De bieb: de plek waar je het oneens kunt zijn
Door: Merel Talbi
Sessietype: Luisteren
Welk persoonlijk of literair verhaal ontroerde of intrigeerde jou het meest recent en waarom?
Merel Talbi laat in deze lezing zien hoe en waarom de bibliotheek bij uitstek de plek is om elkaar te treffen. Ook in tijden van verschil en conflict. Als laagdrempelige verzamelplaats van diverse verhalen en ervaringen kan de bibliotheek een plek zijn waar persoonlijke stemmen ruimte krijgen. Door verhalen te delen en mensen in contact te brengen met literatuur, film en kunst, is de bibliotheek een natuurlijke plek om democratische omgangsvormen te oefenen. Ook de rol van de fysieke ruimte komt aan bod: hoe kan de inrichting van een bibliotheek bijdragen aan ontmoeting en begrip?
Landelijke visie op burgerschap en democratie in de bibliotheek
Door: Rebecca Lombaers en Marjolein Oomes
Sessietype: Luisteren
We dromen van een bibliotheek waar mensen zich thuis voelen en waar door het karakter van de plek terloops aan burgerschapsvaardigheden wordt gewerkt.
Marjolein Oomes (KB) en Rebecca Lombaers (SPN) nemen je mee in de landelijke visie op burgerschap en democratie in de bibliotheek, ontwikkeld in opdracht van het Bibliotheeknetwerk. Daarna ga je zelf aan de slag met een Theory of Change: een handzame samenvatting die laat zien aan welke knoppen je kunt draaien om je doelen op het gebied van burgerschap te bereiken.
Issue Wrestling
Door: Natascha Taylor
Natasha Taylor brengt een theatrale debatvorm naar het festival waarbij maatschappelijke vraagstukken letterlijk de worstelring betreden. Showworstelaars belichamen de strijd tussen conflicterende perspectieven en het publiek is geen toeschouwer, maar deelnemer. Je reageert, kiest positie en gaat in gesprek tijdens de voorstelling.
Issue Wrestling is geïnspireerd op het idee van agonisme: niet consensus zoeken, maar verschil productief maken. Want hitte, spanning en wrijving zijn geen bedreiging voor democratie. Ze zijn er een essentieel onderdeel van.