Alle deelsessies
Tijdens de deelsessies van het Kennisfestival Basisvaardigheden stap je uit de zaal en midden in het gesprek. Hier staan praktijk, visie en actie centraal – en vooral: jouw rol daarin. Of je nu werkt in een kleine of grote bibliotheek, deze sessies bieden concrete handvatten, scherpe inzichten en volop ruimte om mee te doen.
Elke sessie zoomt in op relevante thema’s rond basisvaardigheden: de samenwerking tussen mens en technologie, wettelijke verplichtingen, creatieve taalinitiatieven of co-creatie in en rondom de bibliotheek. De sprekers delen hun ervaringen – inclusief de vragen die soms lastig zijn – zodat jij er direct iets mee kunt in je eigen praktijk.
Vanaf 20 januari kun je je inschrijven voor een deelsessie. Kies de sessie die past bij jouw interesse, doe mee, stel vragen en wissel uit met collega’s. Iedereen die een ticket heeft gekocht ontvangt een persoonlijke mail waarmee ingeschreven kan worden voor een deelsessie.
Keynote
Door: Maurits Martijn
Kunstmatige intelligentie biedt enorme kansen voor leren, werken en samenleven. Maar om die kansen te benutten, hebben we sterke basisvaardigheden nodig: kunnen lezen, begrijpen, rekenen en kritisch omgaan met informatie.
In deze keynote laat Maurits Martijn zien hoe bibliotheken een onmisbare rol spelen in het versterken van deze vaardigheden. Zij helpen mensen niet alleen om technologie te gebruiken, maar vooral om haar te begrijpen, bevragen en bewust toe te passen.
Tegelijkertijd houdt Martijn een aantal hardnekkige mythes over AI tegen het licht. Raken we echt onze banen kwijt aan algoritmes? Worden we overspoeld door desinformatie? En wordt AI slimmer dan de mens? Zijn antwoord is genuanceerd: we overschatten wat technologie kan – en onderschatten wat mensen kunnen.
Juist in een tijd waarin digitale technologie steeds meer bepaalt hoe we leven en leren, zijn menselijke vaardigheden als kritisch denken, nieuwsgierigheid en reflectie belangrijker dan ooit. Bibliotheken zijn daarbij van grote betekenis: zij maken deze vaardigheden toegankelijk voor iedereen, en helpen mensen om met vertrouwen hun weg te vinden in een veranderende wereld.
Een inspirerende lezing over de toekomst van AI, de kracht van menselijke ontwikkeling en de rol van de bibliotheek in een samenleving waarin mens en technologie elkaar versterken.
De mens en de machine in de Bibliotheek
AI belooft veel, maar echte vooruitgang ontstaat pas als mensen, organisaties en technologie elkaar versterken. Bibliotheken spelen daarin een sleutelrol: zij zijn de plekken waar digitale innovatie tastbaar en inclusief wordt; juist voor mensen met verminderde basisvaardigheden. In deze sessie presenteren Hans Marien en Charlotte Grün (ELSA Lab AI en Laaggeletterdheid) hoe onderzoek in samenwerking met laaggeletterden zicht geeft op zowel de kansen als de uitdagingen van AI. Welke infrastructuur, welke taal-en technologische voorwaarden zijn nodig? En hoe kan de bibliotheek opnieuw betekenis krijgen als fysieke én digitale ‘hub’ voor leren, verbinding en autonomie? Met concrete casussen verkennen we de weg naar een toekomst waarin machine én mens elkaar versterken.
De zorgplicht en de consequenties voor basisvaardigheden
Door: Bart van Bergen en Mark Deckers
Met de komst van een zorgplicht en de verplichting voor gemeenten om een meerjarenplan op te stellen, verandert het speelveld. Maar waar liggen de kansen? En wat betekent dit voor jouw inzet op basisvaardigheden?
Staat er wat op het spel? En zo ja, wat? Verken hoe jij als bestuurder, manager of specialist het verschil kunt maken.
Ga het gesprek aan, stel je vragen, en laat je inspireren.
Tijdens deze bijeenkomst duiken we samen in de vernieuwde wetgeving, verkennen we de impact op het lokale beleid én op jouw praktijk. Verwacht geen droge toelichting, maar een prikkelende sessie vol inzichten, interactie en reflectie. Ben jij erbij?
Terugkijken om vooruit te zien: Een historische analyse van digitale geletterdheid en basisvaardigheden
Door: Alexander Smit
Deze sessie vertrekt vanuit een historische genealogische lezing van media-, informatie- en digitale geletterdheid en verbindt die geschiedenis met de hedendaagse basisvaardighedenpraktijk. Er zal worden ingegaan op hoe definities, doelen en pedagogische modellen verschoven zijn van protectionisme via interventies naar kritische, sociaal gesitueerde didactiek. De sessie zal terugkijken om gerichter vooruit te denken, ontwerpen en doen.
De tafel van Taal, Tech & Toekomst
Door: Ivo Duijsings en Ankie Kesseler, Gast: Willem Zevenhuizen, Natascha Notten & Femke Reijnen, Noor Kuijpers
Aan de Tafel van Taal, Tech & Toekomst schuiven tijdens het Kennisfestival Basisvaardigheden vijf inspirerende gasten aan voor een live-podcastgesprek over meedoen in de samenleving.
Samen met Sidekick Ankie Kesseler (Bibliotheek AanZet) onderzoekt host Ivo Duijsings hoe basisvaardigheden veranderen in een tijd van digitalisering, kansenongelijkheid en een samenleving vol uitdagingen. Van jongeren en digitale redzaamheid tot burgerschap en positieve gezondheid: waar liggen de knelpunten én kansen?
Verwacht scherpe vragen, herkenbare praktijkvoorbeelden en frisse inzichten voor iedereen die werkt aan taal, leren, welzijn of inclusie. En er staat ook een stoel voor jou klaar. Luister en doe mee tijdens de opnames van deze podcastreeks!
Spreek je uit!
Door: Suus te Braak
Bibliotheekmedewerkers zijn vaak de stille motor achter basisvaardigheden in onze samenleving van taal en digitale vaardigheden tot sociale verbinding. In deze interactieve deelsessie onderzoeken we waar jouw kracht zit, wat jouw bijdrage uniek maakt en hoe je dat durft uit te spreken. Stap voor stap werken we samen toe naar jouw persoonlijke statement over de waarde van basisvaardigheden en de rol van de bieb.
Wintertuin Schrijfwerkplaats – je stem vinden in een nieuwe taal
Door: Denise Moura en Xavier Teerling
Gasten: Michelle Smeets, David Estrada & Nara Silo
In de Wintertuin Schrijfwerkplaats ontdekken NT2ers de kracht van creatief schrijven. Onder begeleiding van opkomende schrijvers werken deelnemers aan verhalen, gedichten en columns waarin ze hun gevoelens, herinneringen en dromen verwoorden. Het schrijven is niet alleen een taalhulpmiddel, maar ook een manier om je identiteit vorm te geven in een nieuw land.
De workshops ontstaan in aanvulling op reguliere taallessen, met nadruk op persoonlijke en artistieke expressie. Of het nu gaat om het overbruggen van culturele verschillen of het vastleggen van mondelinge tradities – de behoefte om gehoord te worden staat centraal. Zoals een deelnemer treffend verwoordt: “Ik moet mijn frustraties knuffelen.”
Tijdens dit programma maken we kennis met de Wintertuin Schrijfwerkplaats, luisteren we naar twee deelnemers en spreken we met bibliotheekmedewerkers die met het project samenwerkten. Wat vraagt dit programma van een bibliotheek? Wat levert het op, zowel voor de bibliotheken als de deelnemers? En waarom is creatief schrijven zo’n krachtig middel?
Kansengelijkheid door alternatief kapitaal en gidsen
Door: Natascha Notten
Waarom lukt het sommige kinderen of gezinnen wél om kansen te pakken, zelfs in een omgeving waar die niet voor het oprapen liggen? In haar lezing deelt socioloog dr. Natascha Notten inzichten uit onderzoek naar kansenongelijkheid en laat zij zien hoe het (h)erkennen van alternatief kapitaal en gidsen het mogelijk maken dat mensen – jong en oud – een ander pad kiezen. Vanuit onderzoeksbureau Gelijkschap verbindt zij wetenschap en praktijk, met oog voor de invloed van gezin, buurt en regio. Gastspreker tijdens de lezing is Femke Reijnen; zij deelt haar ervaringen over het opgroeien in een gezin met laaggeletterde ouders.
Gecijferdheid: Behoefte ≠ aanbod
Door: Anne-Lies Schrijvers en Rosa Alberto
1 op de 6 Nederlanders heeft moeite met gecijferdheid — het begrijpen en toepassen van getalsmatige informatie in het dagelijks en werkleven. Dat zijn ruim 1,5 miljoen mensen (zie figuur 1). Toch volgt minder dan 5% van de cursisten een traject om deze vaardigheden te verbeteren (zie figuur 2).
Daar willen Oefenen.nl, Probiblio, Hogeschool Utrecht en Universiteit Utrecht verandering in brengen. Zodat iedereen grip krijgt op cijfers in het echte leven.
We ontwikkelen leermateriaal rond gecijferdheid, afgestemd op volwassenen en met erkenning in de vorm van badges. Tijdens de workshop leggen we een eerste versie van een Oefenen.nl-module gecijferdheid voor, testen we deze, en denken we samen na over hoe die het beste ingezet kan worden.
Ruimtekoers
Door: Ruimtekoers
Over de afgelopen jaren heeft het team van Bureau Ruimtekoers samen met inwoners, kunstenaars en beslissingsmakers een werkwijze voor cultuurprogramma’s ontwikkeld op basis van co-creatie. Met als resultaat levendige culturele activiteiten, waarmee allerlei mensen betrokken raken bij thema’s in de samenleving die zij zelf belangrijk vinden en waarmee zij op hun eigen manier hun stem laten horen.
Ook door bibliotheekmedewerkers wordt gezocht naar een meer co-creatieve aanpak. De samenleving verandert en zo ook de rol van de bibliotheek. Hoe kan de bibliotheek blijven aansluiten bij de behoeften van bezoekers? Hoe kan samen maken jouw programma verrijken?
Tijdens de workshop inspireren we vanuit onze praktijk én gaan we vooral samen maken! Door naar buiten te gaan, oefeningen te doen, uit te wisselen en reflecteren dompelen we ons onder in het werken in co-creatie.
De workshop wordt gegeven door Fleur van Greuningen en Suze van Miltenburg
Faal & goed verhaal zaal
Door: Bart Jansen
De kunst van falen én schitteren.
We vertellen elkaar het liefst succesverhalen, maar de route ernaartoe – vol missers, omwegen en struikelmomenten – delen met je collega’s is minstens zo waardevol.
In de faal- en goedverhaalzaal op het Kennisfestival Basisvaardigheden krijgen juist die imperfecties een spotlight, want die maken het verschil.
Dagvoorzitter Bart Jansen nodigt je uit om op de zeepkist te stappen en jouw verhaal te vertellen. Want falen én slagen verdienen allebei een podium.
Kom luisteren, leren én delen.
Zet VR in tegen laaggeletterdheid
Door: Jint Hoeksema
Blic VR laat mensen ervaren hoe het is om laaggeletterd te zijn. Door middel van VR word je bewust van dagelijkse situaties waar iemand tegenaan kan lopen die moeite met lezen en schrijven heeft. Je ervaart ook hoe de omgeving op jou reageert. Ik leg je uit hoe ik daaromheen een workshop of training vormgeef. We willen Blic VR beschikbaar stellen voor collega bibliotheken, dus ik vertel je ook over de mogelijkheden hoe jij dit vanuit je organisatie kunt inzetten.
Welk boek voor welke lezer
Door: Marianne Verhallen
Opnieuw de bieb in!
Door: Cindy Pittens
Waarbij we in korte scenes geconfronteerd worden met daar waar het nu nog schuurt. We gaan met elkaar in gesprek, ontdekken en experimenteren, hoe we het anders zouden doen, als we alles opnieuw konden doen! Een interactieve voorstelling waar we onze koppen bij elkaar steken en ons voorbereiden op de tijd die er is en de tijd die komen gaat!
Flunknarf
Door: Flunknarf
De supergroep van cabaretiers, comedians en acteurs sluit de dag af met messcherpe sketches, muzikale hoogstandjes en een flinke dosis zelfspot. Allemaal geïnspireerd op wat we samen hebben ontdekt.